پاسخ به برخي شبهات و سؤالات درباره عملكرد اقتصادي دولت مردمي (بخش اول)
اشاره: از آغاز بهكار دولت اصولگراي نهم سؤالات متعدد از سوي برخي بهويژه منتقد مطرح گرديد كه از اين شماره با طرح اين سؤالات به پاسخ كوتاه آنها اشاره ميشود.
پول نفت كجا رفته است؟
بخش اعظم پول نفت صرف كارهاي عمراني در سراسر كشور شده و به همين سبب، حجم اعتبارات عمراني در 3 سال فعاليت دولت نهم بسيار بيشتر از كل بودجه عمراني 8 سال دولت مدعي اصلاحات است، به طوري كه عملكرد عمراني 3 ساله دولت احمدينژاد 50 ميليارد دلار بوده، اما دولت سابق در 8 سال فعاليت خود تنها 37 ميليارد دلار صرف فعاليتهاي عمراني كرد.
بخشي از پول نفت صرف توسعه مناطق محروم و روستايي و عشايري همچون گازرساني به روستاها شده است به گونهاي كه درسه سال گذشته بيش از 3 هزار و 800 روستا به شبكه گاز كشور متصل شده كه اين تعداد دو برابر تعداد تمام روستاهايي است كه در 27 سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي به آنها گاز رساني شده است.
در سه سال فعاليت دولت نهم تمامي شاخصهاي توسعه مناطق عشايري ارتقاء چشمگيري پيدا كردند. تاكنون براي 91 درصد آن در طول فعاليت دولت نهم رخ داده است. همچنين 19 درصد عشاير هم از نعمت راه با رويه آسفالت برخوردار شدهاند كه تقريباً اكثر آن در 3 سال اخير احداث شده است. تاكنون براي 52 درصد از عشاير كشور آب آشاميدني فراهم شده كه نزديك به نيمي از آن در طول فعاليت دولت نهم صورت گرفته است. در 3 سال اخير با اختصاص اعتبارات مناسب از سوي دولت، نعمت برق به 50 درصد عشاير گسترش يافته و همچنين 33 درصد عشاير هم اسكان يافتهاند كه تماماً در طول تاريخ فعاليت نهم صورت گرفته است. ميزان آبرساني سيار نيز هم اكنون شامل حال 100 درصد خانوار عشايري كشور ميشود.
آيا دولت خاتمي درآمد ارزي كافي براي فعاليت عمراني نداشت؟
آمار ارائه شده در خصوص فعاليتهاي عمراني، براي پاسخ به آناني بود كه مكرراً ميگويند پول نفت كجا رفته است. در حالي منتقدان، دولت نهم را به حيف و ميل درآمدهاي نفتي متهم ميكنند كه بر اساس آمار رسمي وزارت اقتصاد و بانك مركزي، عملكرد عمراني 3 ساله احمدينژاد به 50 ميليارد دلار رسيد كه 35 درصد از عملكرد 8 ساله خاتمي با 37 دلار بيشتر است.
اختصاص حدود 37 ميليارد دلار از درآمدهاي دولت گذشته به پروژههاي عمراني در هشت سال فعاليت آن در حالي است كه اين دولت طي اين هشت سال بيش از 172 ميليارد دلار درآمد نفتي داشته و تنها 21 درصد درآمد نفت به پروژههاي عمراني در دولت احمدينژاد بالاتر از دولت خاتمي است.
آيا رشد اعتبارات عمراني، به تورم دامن زد؟
بخشي از افزايش اعتبار پروژههاي عمراني مربوط به پروژههاي نيمه تمام دولتهاي قبلي از جمله 9 هزار پروژه عمراني نيمه تمام موروثي دولت گذشته بود و نيمه تمام ماندن اين پروژهها خود اثر تورمي داشت كه دولت با تزريق بودجه به اين طرحها، مانع اين اثر تورمي شد.
آيا وابستگي بودجه به نفت افزايش يافته است؟
اين نمونهاي از جوسازيها عليه دولت است. جايگزين درآمدهاي نفتي، درآمدهاي مالياتي است كه در 3 سال اخير درآمدهاي مالياتي دولت به طور متوسط سالانه 8/32 درصد رشد كرده و درآمدهاي مالياتي مصوب بودجههاي تقريبا100 ً درصد تحقق يافته است. از سوي ديگر، نسبت درآمدهاي مالياتي به توليد ناخالص داخلي نيز از 1/6 درصد سال 83 به 5/7 درصد سال 86 ارتقا پيدا كرد.
به علاوه، وابستگي بودجه دولت به نفت در دولت نهم كاهش پيدا كرده است. در دولت خاتمي سهم نفت از بودجه عمومي دولت به طور متوسط بالاتر از 60 درصد بوده است. اما وابستگي بودجه به نفت در سال 1386 نسبت به سال 1385 بالغ بر 10 درصد كاهش يافت. سهم درآمدهاي حاصل از منابع نفتي(شامل درآمد نفت خام، ماليات عملكرد نفت، سود عليالحساب سهم دولت از ارزش نفت خام توليدي و برداشت دولت از حساب ذخيره ارزي) از كل منابع بودجه سال 1386 به 4.52 درصد محدود شد، در حالي كه رقم مورد انتظار سال گذشته با احتساب متممهاي بودجه 4.62 درصد بود.